Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 15574
تاریخ انتشار : 24 مهر 1391 14:31
تعداد بازدید : 1811

رادیو و دین

امیر حسین پیش آهنگ در هم اندیشی چالش ها و چشم اندازهای تعامل رادیو و دین در ایران به گزارش تفصیلی از این همایش علمی برای نشریه رواق هنر و اندیشه پرداخته است

امیر حسین پیش‌آهنگ در هم‌اندیشی چالش‌ها و چشم‌اندازهای تعامل رادیو و دین در ایران به گزارش تفصیلی از این همایش علمی برای نشریه رواق هنر و اندیشه مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما پرداخته است.

سومین نشست از سلسله‌نشست‌های تخصصی رادیو بود که به همت دفتر پژوهش‌های رادیو، با همکاری انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات و با مشارکت دانشکدهء فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)با حضور آیت اللّه مهدوی کنی، دکتر محسنیان راد، دکتر بشیر، دکتر منتظر قائم، دکتر حسن خجسته، دکتر لبیبی و دکتر باهنر و دیگر استادان، پژوهشگران و دانشجویان حوزهء رسانه تشکیل شد

جلسه با خوش‌آمدگویی دکتر بشیر،رئیس دانشکدهء فرهنگ و ارتباطات امام صادق(ع)آغاز گردید.وی پس از تشکر از استادان و مدیران حاضر در جلسه،گفت: دانشگاه امام صادق(ع)همواره کوشیده میان اندیشمندان معتقد و دلسوزانی که دارای‌ دغدغهء خدمت به اسلام هستند،پیوندی ژرف ایجاد کند تا به مسائل دینی،با دیدگاهی اصیل و اساسی بنگرند و ضمن آشنایی با حوزه‌های گوناگون علوم انسانی، رهیافت‌ها و نظریه‌هایی عمیق و مبتنی بر شاخص‌های علمی و دینی ارائه کنند.

وی سپس به‌طور مختصر،دربارهء فعالیت‌های دانشکدهء فرهنگ و ارتباطات،در این زمینه، توضیحاتی داد.

آن‌گاه،دکتر حسن خجسته، معاون صدای جمهوری اسلامی، به تجلیل از شخصیت گران‌مایه و پرخیر و برکت آیت اللّه مهدی کنی و دانشگاه امام صادق(ع)به دلیل همکاری‌ها و تلاش‌های‌ مثمر ثمرشان در حوزه‌های مربوط به دین و رسانه پرداخت.وی این موضوع را موضوعی بکر دانست که به دلیل تسلط سکولاریزم در غرب،از زمان پیدایش رسانهء مدرن،مغفول مانده است. البته در یکی دو دههء اخیر،به دلیل تشتت اجتماعی فرهنگ غرب،به این پیوند نگاهی دوباره شده‌ است.

دکتر خجسته به دو رویکرد در خصوص دین و رسانه اشاره کرد و رویکرد نخست را مربوط به ذات‌گرایانی چون مک لوهان،نیل پستمن و...دانست.ذات‌گرایان برآنند که رسانه خودش‌ پیام است و رسانه‌های مدرن با دین،رابطه‌ای معکوس دارند.وی سپس به دیدگاه مقابل،یعنی‌ ابزارگرایان اشاره کرد که رسانه را تنها یک وسیله می‌دانند که می‌تواند در خدمت دین قرار گیرد. دکتر خجسته این دو دیدگاه را افراطی دانست و دیدگاه سوم را معرفی کرد: دیدگاه دیگری نیز قابل طرح است که بیشتر موردنظر ماست؛رسانه دارای حقیقت و ذات مستقلی است و ویژگی‌های خود را تحمیل می‌کند؛ولی اگر به درستی شناخته‌ شود،می‌توان برای رسیدن به اهداف خویش،از ویژگی‌ها و ظرفیت‌های ویژهء آن‌ بهره برد.

معاون صدای جمهوری اسلامی در ادامه،با اشاره به سه اصل انتقال،تبدیل و اصل متن‌ رسانه‌ای،توجه به تغییرات ناشی از حضور پیام در رسانه‌های مدرن را مهم برشمرد و گفت: برای جبران تقلیل و تنزیل در محتوای پیام که به دلیل ظرفیت‌های محدود هر رسانه روی می‌دهد،باید تمهیداتی اندیشید.

وی بدین منظور،بر اهمیت رسانهء منبر تأکید کرد و گفت: رسانه‌های مردن نباید رقیب رسانه‌های سنتی و موجب زوال آنها شوند؛چرا که‌ رسانه‌های سنتی کارکرد فوق العاده‌ای در عمق‌بخشی به مفاهیم دارند؛در حالی‌که‌ رسانه‌های مدرن می‌توانند زمینهء آشنایی عمومی با آن موضوع یا مفاهیم را ایجاد کنند.

در ادامهء همایش،آقای سید محمد مهدی موسوی‌مهر،دانشجوی دکترای فلسفهء غرب و از پژوهشگران رسانهء ملی،مقاله‌ای با نام رسانه‌ای شدن دین با تأکید بر نقش رادیو ارائه کرد.

وی در ابتدا،به نقش ویژهء رسانه‌های جدید،مانند رادیو و تلویزیون در ایجاد دنیایی جدید برای‌ مخاطبان،اشاره و تأکید کرد رسانه‌های جدید به منزلهء نهاد فعال اجتماعی،نباید تنها از منظر گستردگی و پوشش مخاطبان،مورد ارزیابی قرار گیرند،بلکه باید به تأثیرات ژرف فرهنگی و خلق‌ ذائقه‌های نو برای زیستن در دنیای جدید،توجه داشت.

وی سپس به ویژگی‌های دین اسلام پرداخت و تصریح کرد: دین اسلام در مقایسه با دیگر ادیان، دینی فرهنگی است؛زیرا معجزهء آن یک‌ محصول فرهنگی است و در پی تحول و تغییر فرهنگی در جامعه است.

وی تحول‌گرا بودن دین اسلام را یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن دانست و گفت:در ادیان دیگر،تحول آغاز انحطاط بشر معرفی شده و این تفاوت عمدهء اسلام با دیگر ادیان است.

وی وجود عقل به مثابه یکی از منابع فقهی را از دلایل تحول‌گرا بودن دین اسلام دانست و پس از بررسی رسانه‌ای شدن دین،ویژگی‌های این فرآیند را برشمرد و آن را در پنج مرحلهء غیر قابل اندازه‌گیری،غیرقابل پیش‌بینی،غیراختیاری،غیرقابل کنترل و تدریجی خلاصه کرد.

موسوی‌مهر آن‌گاه،به بررسی نسبت میان دین رسانه‌ای و فرهنگ اصیل دینی پرداخت و تأکید کرد: با رسانه‌ای شدن دین،شاهد پدید آمدن فرهنگ جدیدی هستیم که مناسک تازه‌ای‌ نیز به دنبال دارد؛مانند عزاداری‌های تلویزیونی یا رادیویی،دعاهای رادیویی و تلویزیونی و...آنچه اهمیت دارد،این است که چگونه از این ظرفیت‌ها بهره گیریم؛ زیرا رسانه‌ها طریقیت دارند،نه موضوعیت....حقیقت دین امری متعالی و قدسی‌ است و نمی‌توان برای آن،ظرف مشخصی تعیین کرد.با این دیدگاه،رسانه‌های‌ جدید و رادیو و تلویزیون،به مثابه ابزارهای جدید،فرصت‌ها و موفقیت‌های تازه‌ای‌ در اختیار ما می‌گذارند تا حقیقت تقلیل یافتهء دین را از آن طریق عرضه کنیم؛اگرچه‌ استفاده از رسانه‌های جدید،تهدیدهایی نیز در پی دارد.

موسوی‌مهر ضمن بیان تهدیدهای استفاده از رسانه‌های جدید،رادیو را دارای نقش واسطه‌ای‌ معرفی کرد و گفت: رادیو،به دلیل همگانی و عمومی بودنش،رسانه‌ای مدرن و به سبب،بهره‌گیری از کلام و گفتار،رسانه‌ای سنتی است.پس رسانهء رادیو،به دلیل ویژگی‌های دوگانه‌اش، می‌تواند در انتقال مفاهیم دینی،کمترین آسیب و بیشترین بهره‌وری را دارا باشد.

آخرین مقاله در بخش صبحگاهی همایش،از آن دکتر ناصر باهنر،عضو هیأت علمی در دانشکدهء فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)،با نام،رادیو و مخاطب‌شناسی دینی کودکان بود.او نوشتار خود را با چنین مقدمه‌ای آغاز کرد: در یکی از روزها،سرگرم تماشای فیلم حضرت نوح(ع)بودم که در قالب یک برنامهء پویانمایی کودکانه،از یکی از شبکه‌های سیما پخش می‌شد.در همین حال،جملهء کودکی که بهت‌زده روبه‌روی تلویزیون نشسته بود،مرا از دنیای خود که غرق لذت‌ از شکوه معجزهء الهی بودم،به دنیایی دیگر برد.آن کودک،بی‌درنگ پرسید:چرا خداوند همهء انسان‌ها و همه چیز را غرق کرد.در همان حال،به یاد مجموعه‌ پژوهش‌هایی افتادم که دربارهء موفقیت آموزش‌های دینی در مدارس،انجام شده بود. انگیزهء اصلی این پژوهش‌ها دل‌نگرانی‌های واقعی دربارهء اثرات این‌گونه برنامه‌ها، پیام‌ها و نمایش‌هاست.کودکان همواره می‌کوشند.واژه‌های دینی را بر حسب‌ تجربیات خویش،سنجیده و معنا کنند و این امر چنان تأثیرات منفی و مخرب دارد.

که گاه،سال‌ها بر جای می‌ماند.در این پژوهش‌ها،کودکی با شنیدن داستان حضرت‌ ابراهیم(ع)و تصمیم او برای ذبح فرزندش،می‌گوید:هم خدا و ابراهیم،هردو موجودات وحشتناکی هستند و من خوشحالم که اسماعیل نیستم.

سالیان بسیاری است که دست‌اندرکاران تربیت کودکان با سوءتفاهم‌های مخاطبان‌ کم‌سن و سال خود روبه‌رو بوده‌اند؛ولی معمولا این‌گونه سخنان کودکان برای‌ آنان،جالب و شنیدنی بوده است.امروزه نیز در برنامه‌های صدا و سیما،عذاب‌های‌ الهی یا ذبح حضرت اسماعیل(ع)برای کودکان نمایش داده می‌شوند و مجریان‌ برنامه‌های کودک،به راحتی در این زمینه‌ها سخن می‌گویند:حال آنکه کودکان هیچ‌ تصور درستی از مفاهیم بیان شده ندارند و دنیای زیبا و دوست‌داشتنی مذهبی و فکری آن‌ها،با این‌گونه تعریفات به هم می‌ریزد.

آن‌گاه،دکتر ناصر باهنر با نگرانی،این پرسش را مطرح کرد؛چرا باوجود دغدغهء بسیار دربارهء سرنوشت فکری و مذهبی کودکان، تولید آثار تربیتی دینی برای این قشر از مخاطبان،از سیاستی‌ واحد و یک‌پارچه پیروی نمی‌کند؟

سپس،وی به دو رویکرد رسانه‌محور و مخاطب‌محور در عرصهء آفرینش‌های ارتباطی اشاره و اذعان کرد که تحولات و جریانات جدید در حوزهء ارتباطات،مخاطب‌محوری را در دستور کار خود قرار داده و در روان‌شناسی،نظریه‌های شناخت‌گرا با حوزهء مخاطب‌محوری در ارتباطات،تقارن‌ بیشتری دارند.

هم‌چنین در حوزهء ارتباطات،مطالعات فرهنگی و نظریهء دریافت می‌تواند محور این بررسی باشد. وی پس از اشاره به نظریهء رشد درک دینی در روان‌شناسی،درک دینی را دارای سه مرحله‌ دانست:

مرحلهء نخست مرحلهء اندیشهء مذهبی شهودی و مربوط به دوران پیش از دبستان،تا 8-7 سالگی است و دارای نگاهی افسانه‌ای و خیالی به مفاهیم دینی است.مرحلهء دوم اندیشهء مذهبی عینی است که کودک براساس عینیات و مشاهدات خویش، مفاهیم دینی را می‌فهمد.این مرحله به سنین 8-12 سالگی تا 14-13 سالگی‌ مربوط است.مرحلهء سوم به پایان دوران کودکی مربوط است که اندیشهء مذهبی‌ انتزاعی نام دارد.

وی سپس،به وظایف رادیو در برابر مخاطبان کودک پرداخت و وظایف رسانه‌ای چون رادیو را چنین برشمرد:

1.شناخت رشد درک دینی کودک؛

2.نشانه‌شناسی کودک؛

3.تأکید بر رفتارهای دینی،انگیزش احساسات و عواطف؛

4.هوشیاری در برابر داشت‌های خام کودکان؛

5.تقویت تصویر محبت‌آمیز از دین.

سپس دکتر باهنر با مطرح کردن کارکرد زبان دین،بهره‌گیری از این زبان برای کودکان را نیازمند هوشیاری و دقت فراوان دانست.وی با خیالی دانستن مخاطبان بسیاری از برنامه‌های‌ کودکان،این مخاطبان خیلی را گرفتار تعاریف بزرگانهء برنامه‌سازان دانست که هویت دینی‌شان‌ در ساده‌انگاری‌های برنامه‌سازی مخدوش گردیده است:

اگر عینک بزرگسالی را از دیدگان برداریم و عینک کودکی بر چشم نهیم،نقاط تاریک گذشته به تصویری شفاف از دنیای درک و فهم کودکان بدل خواهد شد و این امر مهم از سویی،رمز موفقیت و از سوی دیگر،عامل شکست در ارتباطات‌ مذهبی با کودکان به شمار می‌رود.

دکتر باهنر،در پایان تأکید کرد که طرح بسیاری از مفاهیم دینی برای کودکان،نه ضرورت دارد و نه کارشناسان آن را تأیید می‌کنند.آموزش‌های پیش از هنگام،به نفع کودکان نیست،بلکه‌ موجب می‌شود ورود آنها به دوران درک انتزاعی،با یکی دو سال تأخیر انجام شود؛زیرا کودک در صورتی که نتواند مفهومی را درک کند یا با تناقض روبه‌رو شود،به سرعت،به دوران درک‌ شهودی باز می‌گردد.

دکتر باهنر قصه‌ها و داستان‌های محبت‌آمیز و زیبا از خدا و زندگی پیامبران را یکی از بهترین‌ اشکال برنامه‌های متناسب با دورهء سنی کودک معرفی کرد.

نخستین مقاله در نیمهء عصرگاهی همایش،نوشتاری به نام رادیو و اقلیت‌های دینی و مذهبی‌ بود که از سوی دکتر مهدی لبیبی،مدیر رادیو سلامت ارائه شد.وی در این نوشتار،نخست به‌ نقش رسانه در انتقال مفاهیم دینی و تحولات عمیق و تعیین‌کنندهء آن پرداخت و رسانه را عاملی‌ فرهنگی و مؤثر در مقوله‌های فرهنگی و دینی معرفی کرد.وی با نگاه به رویکرد آیینی از میان‌ رویکردهای ارتباطی،اهمیت دقت در برنامه‌سازی،برای تقویت اتحاد ملی و انسجام اسلامی را خاطرنشان کرد و ابراز داشت:

ممکن است در جهت تقویت اتحاد ملی و انسجام اسلامی،برنامه‌ای تولید کند که در آن،به باورها و اعتقادات اقلیت‌های دینی و مذهبی نیز توجه شده باشد؛ولی‌ مهم این است که آیا این هدف به نتیجهء موردنظر تولیدکننده می‌رسد یا در مخاطب،فهم دیگری ایجاد می‌کند؟

مدیر رادیو سلامت در ادامه،به اقلیت‌های دینی و مذهبی ایران و موقعیت آنان می‌پردازد.وی‌ از پیروان هریک از ادیان،اعم‌از کلیمیان،آشوریان،ارمنیان،مسیحیان،زرتشتیان و پیروان‌ مذاهب مختلف اسلامی،اعم‌از اهل سنت یا شیعیان اسماعیلی یا زیدی نام می‌برد و نسبت‌ تعاملات فرهنگی و اجتماعی آنان را با اکثریت مسلمان و شیعیان دوازده امامی ایران،بر می‌شمارد.

وی در بخش بعدی سخنانش،بر رسانه و عملکرد آن در برابر اقلیت‌های دینی و مذهبی‌ پرداخت و اذعان کرد: عملکرد رسانه با موضوع اقلیت‌های مذهبی اهل سنت،در چهارچوب انسجام‌ اسلامی و با ادیان سه‌گانه،در چهارچوب وحدت ملی است.

دکتر لبیبی،سپس به نقش و کار ویژهء رادیو در میان دیگر رسانه‌ها اشاره می‌کند و مزایای‌ استفاده از رادیو را در ایجاد وحدت ملی و انسجام اسلامی معرفی می‌کند.وی نداشتن تصویر را مزیتی برای رادیو می‌داند و تصریح می‌کند که بسیاری از اعمال و مناسک ادیان و مذاهب اقلیت، به دلایلی،محدودیت پخش تصویری دارند؛ولی رادیو می‌تواند،به دلیل نداشتن تصویر، برنامه‌هایی با آن موضوعات پخش کند.

وی ادامه داد:معارف مذهبی،بیشتر کلامی هستند و می‌توان بدون دیدن،آنها را شنید.در مواردی‌ هم که تلویزیون به پخش آن برنامه اقدام می‌کند،تنوع خاصی در تصویر دیده‌ نمی‌شود.از این‌رو،نقص تصویری رادیو در مباحث دینی،چندان دارای اهمیت‌ نیست و بلکه یک قوت به شمار می‌آید.

سپس،دکتر لبیبی بر راه‌کارهای پیش روی رادیو،برای ایجاد وحدت و انسجام اشاره می‌کند و بر آن است که رادیو و به‌طور کلی،رسانه باید اصول اعتقادی حاکم بر جامعه را به سه بخش‌ اصول ثابت و تغییرناپذیر،باورهای انعطاف‌پذیر و نگرش‌های حاشیه‌ای تقسیم کند و برای هر یک برنامه‌ریزی مناسبی انجام دهد.

وی در بخش نخست،رسالت رادیو را تقویت و استحکام باورهای دینی می‌داند؛زیرا این اصول‌ زیربنای اعتقادی اکثریت مردم را تشکیل می‌دهد و ما از رادیو انتظار نداریم برنامه‌هایی مطابق با خواسته‌های اقلیت‌های دینی و مغایر با باورهای دینی اکثریت تولید کند.این انتظار نه معقول‌ است و نه عملی؛ولی از رادیو انتظار می‌رود که تلاش‌های مؤثری برای حفظ همبستگی انجام‌ دهد که بیشتر مربوط به بخش دوم و سوم اعتقادات عمومی است و رادیو باید در بخش دوم که‌ قابلیت انعطاف بیشتری وجود دارد،کمی متعادل‌تر عمل کند تا موجب تقویت وحدت ملی و انسجام اسلامی گردد و در بخش سوم نیز باید از نگرش‌هایی که جزو اصول دینی نیست و طرح‌ آنها می‌تواند عوارض و پیامدهای منفی به بار اورد،خودداری کند.

دکتر لبیبی در نهایت،استفاده از مشترکات میان ادیان و مذاهب را مهم‌ترین و مؤثرترین راه‌ ایجاد همبستگی معرفی می‌کند و در ضمن،تأکید می‌کند که یافتن نقاط مشترک،یعنی آنچه همه بر آن توافق داریم،در حالت کلی،آسان؛ولی در اجرا و عمل،همراه با ظرافت است.وی در ادامهء سخنان خود،راه‌های زیر را برای توسعهء وحدت ملی و انسجام اسلامی،به رادیو پیشنهاد می‌کند:

1.توجه به مناسبت‌ها و آداب و رسوم مشترک یا دارای قابلیت اشتراک‌پذیری؛

2.توجه به شهیدان و شخصیت‌های برگزیدهء اقلیت؛

3.توجه به مکان‌های تاریخی-مذهبی که برای تمام ایرانیان،دارای ارزش مشترک‌ است؛

4.پرهیز از پررنگ کردن مسائلی که زمینه‌ساز اختلاف می‌شود؛

5.استفاده از کارشناسان،متخصصان،هنرمندان و...از میان اقلیت‌ها،در برنامه‌های‌ رادیویی.

سپس،حجت الاسلام علی جعفری،دانشجوی دکترای فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام‌ صادق(ع)مقالهء خود را در زمینهء بررسی و تحلیل محتوای برنامه‌های رادیو معارف،ارائه کرد.

وی در ابتدا،به تبیین فرآیند ارتباطی مطلوب برای رادیوی مذهبی ایرانی،در مدل آیینی‌ پرداخت و بررسی خود را در همین بستر تحلیلی انجام داد.وی توجه به کمیت و کیفیت فرم و محتوای برنامه‌های رادیو معارف را مهم دانست و مدل آیینی را دارای نزدیک‌ترین پیوند با نظریهء همگرایی فرهنگی معرفی کرد که با ارزش‌ها و آرمان‌های ما همخوانی و تناسب بیشتری دارد.وی ویژگی‌های نظریهء همگرایی فرهنگی را چنین برشمرد:

1.توجه به هنجارها و ارزش‌های فرهنگی؛

2.توجه به گوناگونی مخاطبان و فعال بودن آنها؛

3.توجه به روابط متقابل ارتباطگر و ارتباطگیر؛

4.توجه همزمان به مصالح و امیال مخاطبان.

وی در ادامه،توجه به هویت‌های منفی اجتماعی را به اندازهء توجه به هویت‌های مثبت،ضروری‌ دانست و گفت در اسلام،انذار و تبشیر،همواره باهم بوده است و همان اندازه که تقویت گروه‌ها و هویت‌های مثبت اجتماعی،از منظر دین اهمیت داشته،انذار هویت‌های منفی دینی نیز مورد توجه‌ بوده است.وی پس از بیان این مطلب،نبود برنامه‌های اختصاصی برای هویت‌های منفی‌ اجتماعی و دینی را یکی از نقاط ضعف رادیو معارف معرفی کرد.

حجت الاسلام جعفری در ادامه،ضمن تأکید بر برنامه‌سازی اختصاصی برای گروه‌های مذهبی و دینی،بیشتر برنامه‌های رادیو معارف را فاقد نگاه اختصاصی دانست و افزود: باتوجه به جمعیت و نقش زنان در ایران،بی‌توجهی به حضور زن،چه در برنامه‌سازی و چه در میان مخاطبان،از آسیب‌های جدی رادیو معارف است.

وی یکی دیگر از کاستی‌های رادیو معارف را عدم‌استفاده از قالب‌های متنوع برنامه‌سازی وافتادن در گودان کلیشه‌ها دانست و به ارائهء آمار و ارقامی از برنامه‌های یک‌سالهء رادیو معارف در حوزهء برنامه‌سازی،پیام و مخاطب‌شناسی پرداخت و گفت: باتوجه به قابلیت‌ها و محدودیت‌های ذاتی راه‌های ارتباطی در شرایط فرهنگی،باید در نگاه سیاست‌گذرانه میان کارکرد تفریحی و اطلاع‌رسانی دینی که در رسانه‌های‌ مدرن اولویت می‌یابند و کارکرد آموزش و ارشاد دینی که از راه‌های سنتی مطالبه‌ می‌شوند،تفکیک قائل شد.

در پایان،دکتر ابراهیم خرم‌نژاد،مدیر بهره‌برداری فنی رادیو معارف،پیش از ارائهء مقالهء خود و در آغاز سخن،به سخنان دکتر جعفری انتقاد کرد و آمار ارائه شده توسط ایشان را مربوط به‌ گذشته و فاقد ارزش روز دانست و تأکید کرد که رادیو معارف در حال حاضر،از بسیاری نواقص و اشکالات مطرح شده،بری است و هم‌چنان با پویایی،مسیر رو به جلوی تکامل را دنبال می‌کند.

سپس،دکتر خرم‌نژاد با بیان ویژگی‌های دین و به‌ویژه ویژگی‌های رسانه‌ای آن،کوشید به‌ تعریفی متقن از رسانهء دینی دست یابد.وی فعالیت بر مبنای فطرت،هدایت به مثابه هدف، هم‌سویی با اختیار انسان و ناهمگونی با لهوولعب را از ویژگی‌های رسانه‌های دینی برشمرد که‌ برگرفته از دین و ویژگی‌های آن است.وی سپس،به مقایسهء رسانه‌های موجود در دو ساحت رسانه‌های مدرن و رسانه‌های سنتی دینی‌ پرداخت:

1.رسانه‌های مدرن فاقد هدف غایی هستند؛در حالی‌که رسانه‌های سنتی دینی‌ هدایت را هدف غایی می‌دانند؛

2.کارکرد رسانه‌های مدرن سرگرمی است؛ولی رسانه‌های سنتی دینی خارج از حوزهء لهوولعب عمل می‌کنند؛

3.رسانه‌های مدرن وسیلهء کنترل و تأثیر یا همان اقناع،به منزلهء اجبار بوده‌اند؛ولی‌ رسانه‌های سنتی دینی وسیلهء بسط آگاهی،به منظور بسط حوزهء اختیار انسان هستند؛

4.رسانه‌های مدرن ابزار کنتزل جامعه در دست کانون‌های قدرت هستند؛ولی‌ رسانه‌های سنتی دینی وسیلهء تبشیر و انذار هستند که باید در دست انسان کامل قرار گیرند؛

5.رسانه‌های مدرن هرچه بی‌اخلاق‌تر،قوی‌ترند؛ولی قدرت رسانه‌های سنتی دینی‌ وابسته به استفادهء اخلاقی است؛

6.رسانه‌های مدرن لذایذ مادی را بهتر منتقل می‌کنند؛در حالی‌که رسانه‌های سنتی‌ دینی لذایذ معنوی را بهتر انتقال می‌دهند؛

7.مخاطب در رسانه‌های مدرن،عمومی فرّار و فراوان است؛ولی در رسانه‌های‌ سنتی دینی،مخاطب ماندگار و دارای ارزش کیفی است.

سپس،دکتر خرم‌نژاد بدعت‌ها،پروتستانتیزم،انسان‌های دوشخصیتی و دین‌گریزی را از آفت‌های رسانه‌های غیردینی در جامعهء دینی برشمرد.

در پایان، دکتر خرم‌نژاد با اشاره به رادیو،به منزلهء رسانه‌ای تک‌حسی که نسبت به رسانه‌های‌ دیگر،از اقناع‌کنندگی کمتری برخوردار است و کمتر وسیلهء اقناع قرار گرفته، اظهار داشت که به‌ همین دلیل،در تبلیغ دین، توقع از رادیو بیشتر است.ایشان وظیفهء مدیران،مسئولان و کارشناسان برای این مهم،یعنی گرایش به سمت رسانهء(رادیوی)دینی،از سه جهت محتوا، فرم‌ و مواد را مهم دانست و دو راهکار زیر را پیشنهاد کرد:

1.ترکیب رادیو با رسانه‌های جدید و حذف رادیوی خالص؛

2.تفکر و برنامه‌ریزی برای مدیریت رسانه‌های(رادیوهای)خصوصی

وی در توضیح،به رادیوهای اینترنتی، با قابلیت دریافت از راه موبایل اشاره کرد که با سرعتی‌ چشم‌گیر و بدون هیچ کنترل و مدیریتی،در کشور،در حال افزایش هستند.

در پایان این همایش یک روزه،دکتر منتظر قائم در سخنانی،با مفید برشمردن این‌گونه‌ همایش‌ها،خواستار برپایی هرچه قوی‌تر نشست‌های دیگری از این دست شد.وی ابراز امیدواری‌ کرد که در نشست‌های آتی،اساتید ممتاز در کنار دیگر کارشناسان و دانشجویان،حضوری فعال‌تر داشته باشند.

ثبت شده توسط : م.ر فرزین

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

تمامي حقوق اين سايت متعلق به دانشکده صدا و سيما قم است.