Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 18936
تاریخ انتشار : 14 آذر 1391 9:37
تعداد بازدید : 1137

عصر دانايي رسانه ها و روابط عمومي

دکتر حمید صبری، مدرس و پژوهشگر ارتباطات و روابط عمومی، دانش آموخته دانشکده صدا و سیما قم در مقاله "عصر دانايي رسانه ها و روابط عمومي" به جایگاه روابط عمومی و رسانه ها در افزایش آگاهی و دانایی جامعه پرداخته است.

دکتر حمید صبری، مدرس و پژوهشگر ارتباطات و روابط عمومی، دانش آموخته دانشکده صدا و سیما قم در مقاله "عصر دانايي رسانه‌ها و روابط عمومي" به جایگاه روابط عمومی و رسانه ها در افزایش آگاهی و دانایی جامعه پرداخته است.

عصر فعلي عصر انفجار اطلاعات و انقلاب ارتباطات است و بشر امروز در اقيانوس اطلاعات غوطه‌ور در عرض سه دهة اخير بيش از 50 قرن گذشته اطلاعات توليد شده.
امروز طوفان سهمگين و بهمن عظيم اطلاعات از هر سو در حال ريزش. بنابه گزارش يونسكو بيش از 90 درصد از مجموع كل نخبگان فرزانگان و دانشمندان كه از بدو پيدايش انسان بر روي زمين زيسته‌اند در حال حاضر زنده‌اند.
با حضور فن‌آوري جديد ارتباطات مقولة انتقال و توزيع اطلاعات بنحو شگفت انگيزي سهل و سريع شده است.
سوالي كه ممكن است در ذهن بشر امروز مطرح شود اين است كه آيا انفجار اطلاعات منجر به فررانگي انسان خواهد بود؟ آيا اين همه امواج سهمگين و بهمن غول پيكر و عظيم اطلاعات كه از هر سو روان است از مشكلات مادي و معنوي بشر خواهد كاست؟
آقاي پستمن سخن جالبي دارند! انسان ديروز يك كوزه اطلاعات داشت و احساس آرامش و سيرابي مي‌كرد. اما امروز انسان با يك اقيانوس مواج پر از اطلاعات كه هميشه مي‌جوشد ولي متأسفانه احساس عطش و اضطراب مي‌كند.
بنظر مي‌رسد كه در 30 سال آينده (سه دهه ديگر) مقوله دهكدة جهاني آقاي مارشال مك لوهان بپايان برسد و پيشرفت تكنولوژي ارتباطات چنان رشد سريع داشته باشد كه سه دهه آينده جهان به بازار پيام تبديل گردد.كه در آن دانايي حرف اول را كه همان اطلاعات است خواهد زد.
دنيا و عصر كنوني عصر فناوري اطلاعات است و دنياي پيشرفته امروز بر پاشنه اطلاعات مي‌چرخد. در حال حاضر جنگ بين قدرتها چيزي جز اطلاعات نيست جابجائي ابزار قدرت بعينه قابل ديدن است زمزمة شكل‌گيري دولت الكترونيكي. شهر هوشمند و شهروند الكترونيكي به واقعيت روز تبديل شده است.
به ديگر سخن درونماية جوامع بشري در حال حاضر اطلاعات است و در اين رهگذر سيل خروشان اطلاعات امروز به قطره تبديل شده بگونه‌اي كه فن‌آوري جهان را كوچك و انسان را بزرگ كرده است. در اين گير و دار كه عرصة فن آوري‌هاي نوين ارتباطي است مطالبي را هم در حوزة رسانگري و رسانه‌ها و حوزة رسانگري و روابط عمومي‌ها عرض مي‌كنم.
الف: حوزة رسانگران و رسانه‌ها:
قبل از هر چيز بايد به استحضار برسانم كه اولاً رسانه‌ها برآيند فرهنگ اطلاعاتي هر جامعه مي‌باشند. و رهبري فرهنگي يا به اصطلاح كارفرمايي فرهنگي جامعة اسلامي ما بعهدة رسانه‌هاست. در حقيقت مديريت فرهنگي ايران سرافزار با رسانه‌هاست. ما مي‌توانيم در قالب برنامه‌هاي راديويي و تلويزيوني، و يا در قالب قصه‌ها ـ رمان‌ها ـ طرح‌ها و نقاشي‌ها ـ موسيقي و روزنامه‌ها و مجلاتمان ايجاد مصونيت در جامعه را تجربه نمائيم.
رسانگران براي موفقيت خود و رسانه‌ مي‌بايست با مهندسي ماهرانه و خاص پيام فاخر و جذابي را براي مخاطبان تهيه نمايند كه جاذب باشد از طرفي پيام مهندسي شده بايد آموزش دهنده، بينش افزا، و از طرفي آگاهي بخش باشد.
طنازي در متن برنامه‌ها يكي از عواملي است كه مخاطب را جذب و جلب مي‌كند و بر تعدادشان مي‌افزايد. متن برنامه‌ها بايد از ناز و كرشمه و طنازي همراه باشد، چون ذات بشر طناز پرور است لذت مي‌برد از طنازي و هر چند از لودگي ممكن است احساس آرامش بيشتر مي‌نمايد.
تا فراموش نكرده‌ام بگويم كه وظيفه رسانه‌ها و رسانگران امروز آشتي دادن نسل انقلاب با نسل امروز جامعه بزرگ ايراني و اسلامي ماست آنهم بگونه‌اي كاملاً خردمندانه و ماهرانه.
اين حركت مي‌بايست:
اولاً غيرمستقيم و در ثاني مبتني بر ميل و نياز و مصلحت نسل امروز و حال و هواي كاملاً بروز و مبتني بر مقتضيات نسل پرشور و حال و پوياي امروز جامعه‌مان باشد، مقاوم سازي دلها، فكرها و انديشه‌ها با ايجاد جرأت و جسارت خاص كه در آن جرأت و جسارت و شجاعت مقرون هم باشند نه گستاخي كه نوعي بي‌ادبي است.
امروز فراوردة مغز انديشه است و فراورده دل انگيزه و در اين رهگذر رسانه‌ها و رسانگران مقولة دل افزاري را كه همانا بدست آوردن دل انسانهاست و نتيجه آن رشد و توسعه و بهره‌وري مظاعف در جامعه مي‌باشد.
ما در رسانه‌ها مقولة شايسته سالاري، شايسته خواهي، شايسته شناسي و شايسته گزيني و شايسته‌داري و شايسته پروري را فرهنگ غالب جامعه نمانيم.
بويژه در حال حاضر براي كاستن گرايش مردم به رسانة ماهواره‌اي بايد بعد تنوع كار رسانه و بالا بردن جذابيت. كيفيت تا تأمين نيازهاي منطقي مخاطبان و نهايتاً تأثيرگذاري بر افكار عمومي، و ايجاد اعتماد براي رسانه‌ها مقام معظم رهبري مي‌فرمايند: جوانان يك فرصت هستند نه تهديد.
ما مصالح مخاطبان جوان را در كنار ميل و نياز و مصلحت آنان بررسي و حساب كنيم. گاه در بعضي از محافل عده‌اي مي‌گويند جوانان دين گريز شده‌اند در صورتي كه اينگونه نيست جوانان كشور ما كاملاً دين‌مدارند. صورت عيني آن را در عاشورا و اربعين و 22 بهمن ملاحظه و مشاهده كرديم. بنابراين رسانه‌ها بايد تصويري زيبا از دين كه همانا پيشرفت ـ توسعه ـ نشاط ـ رشته ـ تبسم است. از مشكلات رسانه‌ها نبود استراتژي اطلاعاتي است چرا كه منابع ما محدود نيست گاه مسدود است ميان تكثير و تكثر فرق است بويژه در عرصة رسانه‌هاي مكتوب. تكثير يعني 500 نشريه و روزنامه شبيه هم. تكثر يعني 10 روزنامه داشته باشيم هر كدام ديدگاه خاص خود را داشته باشند در واقع برخورد آراء و عقايد.
پويايي رسانه‌ها بسيار مهم است. امروز در عرصة رسانگري روزنامه‌نگاري حرفه‌اي جواب مي‌دهد عصري كه عرصة رقابت جدي است لذا هر كس كالاي مرغوب و بهنگام دهد موفق‌تر است. توليدات بايد حرفه‌اي و تخصصي باشد. كالاي خبري كالايي نيست كه آن را بتوان حبس كرد حبس خبر امروز جواب نمي‌دهد. از سويي مطبوعات محلي را تقويت كنيم شبكه‌هاي مناطق و استاني را پرمحتواي نمائيم.
ب: حوزه روابط عمومي
در عرصة دنياي ديجيتال امروزه ديگر نمي‌توانيم مثل گذشته مردم را در تاريكي نگه داريم و افكار عمومي را براي مدتي طولاني كنترل نمائيم.
در عصري كه اخبار چه در سطح منطقه‌اي و چه در محدوده كشوري و حتي در سطح جهاني به سرعت در سراسر جهان پخش مي‌شود و افكار عمومي مردم جهان را شكل مي‌دهد. در حاليكه عرصة سايبر يا اينترنت مرزهاي جغرافيايي و فرهنگي را بسيار كمرنگ و حتي نامرئي نموده است.
در اين گيرو دار هيچ انسان، نهاد، موسسه و سازمان و حتي كشوري در خط امان قرار ندارد و نمي‌تواند مانند گذشته هر كاري دلش خواست انجام دهد.
ما امروز شاهد هزاران وبلاگ در كشورمان و ميليون‌ها وبلاگ در سطح عالميم. در دنياي سايبر دنيايي كه دائما در حال توليد و توزيع اطلاعات خبر، عكس حتي شايعه.
رسانه‌ها ديگر در يك محدودة جغرافيايي محصور نيستند بلكه حضورشان جهاني است و دسترسي به اطلاعات از هر گوشه جهان كاري است بسيار سهل و آسان فقط نياز به يك كامپيوتر و اتصال آن به شبكه جهاني اينترنت. دنيايي بسيار پيچيده و در حال نوسان و توليد حجم سرسام آور و اطلاعات.
در اين دنياي جديد فرصت‌هاي چشم‌گير مغتنمي براي روابط عمومي‌هاي نوين و يا سايبر به ارمغان آورده و ارتباط كاملا دو طرفه و تعاملي شده است. در ضمن كاركردها و وظيفه روابط عمومي در دنياي الكترونيك باعث خواهد شد كه ما از آنها عملكرد جديدي را انتظار داشته باشيم.
ايجاد سيستم مديريت اطلاعات از نيازهاي اصلي و مبنايي روابط عمومي كشورهاست.
امروز انقلاب ارتباطي واقعي ملموس و عيني است. و با مينياتوري شدن يا به اصطلاح كوچك گشتن فن‌آوري‌هاي ارتباطي و انقلاب در ابزارهاي ارتباطي شاهد حجيم‌تر شدن ميزان پردازش اطلاعات و افزايش توان انباشت اطلاعات هستيم.
سوالي كه در اينجا مطرح مي‌شود اين است كه جامعة اطلاعاتي چيست؟
در پاسخ بايد عرض كنم كه جامعه اطلاعاتي عبارت است از يك جامعة پست مدرن كه نقطه اتكاي آن توليد اطلاعات است. گرانبهاترين كالاي جامعة اطلاعاتي.
در جامعة اطلاعايت اين فكر و انديشه است دانايي است كه ارزش دارد اصولاً جامعه اطلاعاتي يعني جامعة دانايي چرا كه عنصر دانايي در اين عرصه محور است. و قطعاً توانايي انسان جامعه اطلاعات رهين همين دانايي اوست. عصر جامعة اطلاعاتي عصر انديشه سالاري و فكر محوري است.
جايگاه روابط عمومي در اين جامعه و وظيفه و نقش آن مديريت اطلاعات است يعني مديريت توليد ـ عرضه ـ انعكاس و بهره‌گيري از آن.
يكي ديگر از وظايف روابط عمومي‌ها آموزش است مي‌گويند وظيفه آموزش انتقال محفوظات نيست يعني اصولاً نيازي نيست كه محفوظات از يك ذهن به ذهن ديگر منتقل شود. همه اين محفوظات همه جا در اختيار كاربران است. بنابراين وظيفه آموزش چيز ديگري است.
و آن اين است كه به افراد ياد دهند كه چگونه بهتر ياد بگيرند.
دومين وظيفه اين است كه انتخاب را ياد دهند ما در حال حاضر در معرض سيل عظيمي از انواع اطلاعات هستيم و به به اصطلاح عصر مه اطلاعاتي است. مي‌بايست نسل جديد را آماده كنيم كه از ميان درياي اطلاعات بهترين آن را با تفكر و تأمل انتخاب نمايند.
مطلب مهم ديگر بهره‌گيري روابط عمومي‌ها از فن‌آوري نوين اطلاعات و ارتباطات است كه مي‌بايست براي ورود به جامعه اطلاعاتي كه در آن شهر و شهروند هوشمند و الكترونيكي خواهند بود با ويژگي‌ها و مختصات خود، لذا بنظر مي‌رسد در مقطعي كه اين فن‌آوري‌ها فرصت‌هاي چشم‌گيري را براي روابط عمومي‌هاي نوين و يا سايبر به ارمغان آورده و خواهد آورد. با اين وصف روابط عمومي‌ها چاره‌اي جز وداع با روش‌هاي سنتي و مجهز شدن به فنون نوين ارتباطات را ندارند. و در اين رهگذر بدون شك تجهيز روابط عمومي‌‌ها به ابزار ICT , IT روند اطلاع رساني را قطعاً با تحول شگرف مواجه خواهد ساخت.
و در اين وضع سرعت و قرارگيري در انتشار اطلاعات و كاهش هزينه‌ها بعنوان مزاياي روابط عمومي‌هاي تجهيز شده به فن‌اوري‌هاي نوين و در يك كلام روابط عمومي الكترونيك است. و بايد با شناخت و بكارگيري تجارب و اندوخته‌هاي كشورهاي توسعه يافته از جمله كشور توسعه يافته مالزي كه افتخاري براي كشورهاي اسلامي و مسلمانان جهان است و پيشرفت‌هاي سريع آنان بر هيچ كس پوشيده نيست. شرايط لازم را براي جهش بسوي مطلوب ايجاد نمائيم.
چرا كه با آن وضع هم نقش موثري در جريان گردش آزاد اطلاعات و اطلاع رساني همگاني خواهد داشت و زمينه مشاركت فراگير افكار عمومي را در فرايند تصميم سازي و ارتقاي آموزشي هموار خواهد ساخت بنابراين توصيه مي‌كنم نيروهاي انساني متعهد  متخصص در عرصة روابط عمومي الكترونيك آموزش داده شود و خود بستر مناسبي براي تحقق اهداف شهر و دولت و شهروند هوشمند و الكترونيكي است.
اما شهر الكترونيك ثمره گسترش جهان اطلاعات و موج سوم تافلر است. هر چند نمي‌توان تاريخ دقيقي را براي ايجاد شهر هوشمند ذكر نمود ولي بنظر مي‌رسد اولين اقدام در ايجاد آن برنامه توسعه فن‌آوري اطلاعات كشور سنگاپور در سال 1992 ميلادي باشد.
يكسال بعد امريكا و كره به اين قافله عظيم پيوسته‌اند و از سال 1993 ميلادي همزمان با ژاپن، تايوان، انگلستان برنامه‌هاي كلان خود را مطرح كردند. در كمتر از يك دهه از پيدايش اولين شهرهاي الكترونيكي جهان شهرهاي بزرگي مانند بوستون ـ تورنتو ـ دبي ـ برلين نيز به اين قافله توسعه پيوستند. اما شهر الكترونيك چيست؟ عبارت است از شهري كه با استفاده از فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات بتواند خدمات مختلف شهري را با ديگر بخشهاي دولتي و حتي خصوصي در زمينه‌هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در 24 ساعت شبانه روز و طول 7 روز هفته با كيفيت مناسب در اختيار شهروندان قرار دهند.
و شهروند الكترونيكي كسي است كه توانايي استفاده از فن‌آوري اطلاعات و ارتباطات را داشته باشد و بتواند خدمات مورد نياز خود را با بهره‌گيري از سيستم‌هاي الكترونيكي از ادارات و موسسات مدنظر دريافت نمايد. ما مي‌گوئيم وي با چنين مشخصاتي شهروند جامعه اطلاعاتي است كه اطلاعات در آن نقش سازنده و كليدي دارد. و تمام فعاليت‌ها با مبادلة هوشمند اطلاعات صورت مي‌گيرد.
يك شهروند شهر هوشمند مي‌بايست بتواند حداقل وب سايت شهر الكترونيك را باز و در بخش‌هاي مختلف آن تحقيق نمايد، و بداند كه از هر بخش چه كمكي مي‌تواند بگيرد او نيازي به دانستن ويندوز، ورد ندارد و تنها اطلاعات اوليه دربارة ‌دسترسي كافي است.
جان كلام اينكه رسانگران و رسانه‌ها، روابط عمومي‌ها در عصر دانايي براي ورود به جامعة اطلاعاتي خود را مسلح و آماده نمائيد چرا كه قدرت دانايي خواهد بود و معاملات بر سر اطلاعات توليد شده كه برايند همين دانايي انسانهاست، پديد خواهد آمد و آنگاه نتيجة تطبيقي كلام الهي كه زيب‌افزاي كتاب رحماني است از جمله هل يستوي الاعمي و البصير و در جاي ديگر. هل يستوي الذين يعلمون و الذين لايعلمون كه نشان مي‌دهد عصر جامعه اطلاعات عصر انديشه سالاري و فكر محوري است. كه در آن اطلاع سازها، اطلاع پردازها و اطلاع خواه‌ها حضور فهيم و فكورانه خواهند داشت و همه فرآيند و اقدامات اين گروه، توليد، گزينش و ارائه و در نهايت دريافت و بهره‌گيري اطلاعات خواهد بود و زمينه سازي براي ظهور و درك نور نوراني و شفق و سرخابي عشق و انتظار و اميد خواهند بود انشاء الله به اميد آن روز ....
منابع :
1ـ روابط عمومي مدرن ـ دكتر حميد صبري ـ تبريز ـ چاپ هماذر 1384
2ـ انقلاب ارتباطات، انفجار اطلاعات ـ دكتر حميد صبري ـ تبريز ـ چاپ هماذر 1382
3ـ آشنايي با دانش ارتباطات ، دكتر حميد صبري ـ تبريز ـ چاپ امين 1381
4ـ مجموعه مقالات همايش روابط عمومي الكترونيك ـ امير عباس تقي‌پور ـ هفت تبليغ 1384
5ـ پژوهش نامه روابط عمومي ايران ـ دكتر علي اصغر محكي ـ نامدار صداقت ـ پژوهشگاه فرهنگ ـ 1386
6ـ كتاب اول روابط عمومي ـ استان مركزي ـ شوراي هماهنگي ـ اراك 1383
7ـ روابط عمومي و رسانه‌ها ـ‌ فيروز ديندار فركوش ـ حسين صدري نيا ـ نشر سليم ـ تهران 1383
8ـ روابط عمومي الكترونيك ـ مهندس مهدي مومني نور آبادي ـ نشر مطالعات و تحقيقات رسانه‌ها ـ تهران 1382
9ـ روابط عمومي برتر ـ جمعي از نويسندگان ـ نشر دفتر تبليغات ـ تهران 1385
10ـ آرمان روابط عمومي ـ هنر هشتم شماره 556 سال سوم خرداد 86 شماره 560 ششم خرداد و 558 فن‌آوري ارتباطي

ثبت شده توسط : م.ر فرزین

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

تمامي حقوق اين سايت متعلق به دانشکده صدا و سيما قم است.